We Wrocławiu znajdują się cztery cmentarze wojskowe, będące
świadectwem burzliwej historii miasta, zwłaszcza w XX wieku. Są to:
Cmentarz Żołnierzy Polskich we Wrocławiu
Otwarty został dopiero w latach w latach 1968-1970. Stanowi
miejsce spoczynku 603 żołnierzy polskich – zarówno uczestników Kampanii
Wrześniowej i obrony przed hitlerowską agresją w 1939 roku zmarłych w
niewoli niemieckiej na terenie miasta, jak i poległych na froncie w 1945
roku żołnierzy 2 Armii Wojska Polskiego oblegającej wraz z Armią
Czerwoną miasto.
Za ciekawostkę można uznać fakt, że cmentarz ten pierwotnie
znajdował się na terenie Parku Grabiszyńskiego. W latach 50-tych chowano
na nim prochy żołnierzy odnajdywane stopniowo w zbiorowych mogiłach na
terenie zachodniej Polski. Ze względów politycznych i praktycznych w
połowie lat 60. zapadła decyzja o przeniesieniu cmentarza. Dotychczasowa
lokalizacja nie pozwalała na nadanie mu bardziej monumentalnego
charakteru, brakowało także miejsca na planowane umieszczenie następnych
mogił. Na miejsce nowego cmentarza wybrano usypane z powojennego gruzu
wzgórze nad rzeką Ślęzą położone na południe od Cmentarza Żołnierzy
Włoskich. Uformowane na kształt nieregularnego wieloboku wzgórze zostało
zaprojektowane przez Łucję Skomorowską i Tadeusza Tellera. Na nowy
cmentarz, w momencie jego tworzenia, przeniesiono także prochy żołnierzy
zmarłych w obozach jenieckich w Pieszycach i Bielawie wśród nich m.in.
kontradmirała Stefana Frankowskiego, a także bezimienne ofiary zbrodni
hitlerowskich zamordowane w ostatnich miesiącach wojny na terenie
Dolnego Śląska.
Sam cmentarz został podzielony na cztery pola nawiązujące
swym układam do kształtu wzgórza, pola dzielą się na czworoboczne lub
wieloboczne kwatery składające się z dwóch trzech lub czterech rzędów
mogił. Wszystkie nagrobki mają jednakowy kształt – prostokątna płyta z
nazwiskiem oddzielona od sąsiedniej stylizowanym mieczem grunwaldzkim,
co jest zarówno oddaniem hołdu walczącym z Niemcami, jak i wynikiem
ówczesnej sytuacji politycznej .
W roku 1979 w centralnym miejscu cmentarza ustawiono betonowy
pomnik autorstwa Łucji Skomorowskiej o kształcie dwóch stojących blisko
siebie kolumn, każda o wysokości 23 m, o nieregularnej powierzchni
pełnej załamań i uskoków
W dolnej części kolumn znajdują się płaskorzeźby ze scenami z
kampanii wrześniowej i ostatnich miesięcy wojny oraz daty 1939 i 1945.
Przed pomnikiem znajduje się tablica pamiątkowa oraz trzy znicze.
Obecnie cmentarz jest miejscem na którym regularnie odbywają się
uroczystości związane z obchodami świąt narodowych
Cmentarz Oficerów Radzieckich
Oblegająca Wrocław Armia Czerwona straciła w czasie walk
straciła w ich czasie kilka tysięcy żołnierzy, z których część pochowano
na miejscu. Poległym Rosjanom poświęcono nekropolię pomiędzy ulicami
Karkonoską a Wyścigową.
Budowę cmentarza rozpoczęto w kwietniu 1945 roku, w momencie gdy walki
jeszcze trwały. Pochowano na niej 763 radzieckich oficerów, w tym 69
nieznanych z imienia i nazwiska, a także dwóch niemieckich
antyfaszystów: Horsta Viedta i Josefa Wagnera. Cmentarz charakteryzuje
się ściśle rozplanowanym układem geometrycznym, z umieszczoną centralnie
glorietą.
Główne wejście zdobią dwie armaty, natomiast boczne wejścia
cztery czołgi, będące w czasie trwania walk na wyposażeniu 6 armii I
Frontu Ukraińskiego. Jeden z czołgów, o numerze 212, przebył szlak
bojowy od bitwy pod Kurskiem w roku 1943, a wiosną 1945 roku został
zniszczony przez Niemców na rogu ulic Hallera i Gajowickiej.
Zapraszamy na rosyjską stronę internetową poświęconą cmentarzowi:
http://allday.ru/index.php?newsid=143103
Cmentarz Żołnierzy Radzieckich na Skowroniej Górze
Jest to największa wojenna nekropolia we Wrocławiu. Pochowani
w niej są żołnierze radzieccy polegli lub zmarli w wyniku ran i chorób
odniesionych w czasie oblężenia Wrocławia w roku 1945. Łącznie pochowano
tutaj około 7,5 tysiąca żołnierzy, pochodzących głównie z 6 Armii I
Frontu Ukraińskiego pod dowództwem gen. Władimira Głuzdowskiego.
W roku 1945 w obecnymi miejscu cmentarza, położonym w sąsiedztwie
kompleksu cmentarzy katolickich i ewangelickich, znajdowało się pole
tymczasowego pochówku poległych żołnierzy. Było to jedno z ośmiu takich
pól grzebalnych powstałych we Wrocławiu w ostatnim roku wojny.
W latach 1947-48 w ramach porządkowania mogił poległych
żołnierzy cmentarz na Skowronie Górze wybrano jako miejsce docelowe
pochówku wszystkich poległych na terenie Wrocławia lub w jego
najbliższych okolicach. Szczątki z pozostałych siedmiu miejsc
ekshumowano i przenoszono na cmentarz powiększony uprzednio do
powierzchni 4 hektarów przez kolejne lata.
W latach 1965-67 dokonano przebudowy nekropolii, nadając jej
kształt który przetrwał do dziś. Cmentarz jest podzielony na cztery pola
złożone z trzydziestu kwater, każda z nich składa się z dwunastu mogił
zbiorowych. Na niektórych mogiłach znajdują się umieszczone przez
rodziny i najbliższych tabliczki upamiętniające pochowanych żołnierzy.
W roku 1967 odsłonięto pomnik autorstwa Łucji Komorowskiej
wykonany z różnokolorowych odmian granitu, poszczególne elementy
tworzące całość pomnika odnoszą się do kwater tworzących nekropolię - na
każdym z nich wykute są nazwiska poległych oraz liczba nieznanych
pochowanych w odpowiadającej mu kwaterze cmentarza.
Cmentarz Żołnierzy Włoskich
Wyjątkowym wrocławskim cmentarzem pozostaje cmentarz
żołnierzy włoskich, którzy zostali wzięci do niewoli niemieckiej, po
przegranej przez Włochy bitwie pod Caporetto dnia 24 października 1917 i
przetransportowani do Wrocławia. Złożono tu szczątki 1016 żołnierzy
zmarłych w obozach jenieckich we Wrocławiu oraz w innych miastach
Dolnego Śląska i wschodnich obszarów Niemiec.
Budowę samego cmentarza rozpoczęto już kilka lat po wojnie -
w roku 1927, a jej koszty pokrywał w całości rząd włoski. Uroczystość
otwarcia miała miejsce dnia 2 listopada roku 1928
Cmentarz powstał na wydzielonej z Cmentarza Grabiszyńskiego
kwaterze numer 50, w centralnej części stanął obelisk zaprojektowany
przez Angelo Regrettiego, z napisem w języku włoskim: Pax – L'Italia ai
suoi figli caduti nella guerra mondiale MCMXV-MCMXVIII (Pokój – Włochy
swoim synom poległym w wojnie światowej 1915-1918).
Pod koniec roku 1943 pochowano tu także 20 żołnierzy włoskich wziętych
do niewoli po próbie odsunięcia od władzy Mussoliniego, dokonanej przez
marszałka Badogliego. Zostali oni najprawdopodobniej rozstrzelani we
Wrocławiu przez armię niemiecką.
opracowano na podstawie dancy z Wikipedii i Encyklopedii
PWN